HIFU và RF trong thẩm mỹ có ảnh hưởng đến hệ bạch huyết vùng mặt không?

Trong thẩm mỹ hiện đại, HIFU và RF là hai công nghệ phổ biến giúp nâng cơ, săn chắc da và cải thiện lão hóa. Tuy nhiên, một câu hỏi ít khi được đặt ra là: Những công nghệ tạo nhiệt này có ảnh hưởng đến hệ bạch huyết trên da mặt hay không?

Câu trả lời là: Có. Nhưng mức độ và hướng ảnh hưởng phụ thuộc vào cách sử dụng và nền mô của từng người.

1️⃣ HIFU tác động như thế nào?

HIFU sử dụng sóng siêu âm hội tụ để tạo các điểm nhiệt sâu (khoảng 60–70°C) ở lớp trung bì nông 1.5 mm, trung bì sâu 3.0 mm và SMAS 4.5 mm. Mục tiêu là tạo các điểm đông tụ vi mô nhằm kích thích tái cấu trúc collagen. 

Hệ bạch huyết mặt chủ yếu nằm: Trung bì nông, mô dưới da nông, vùng trước tai – dưới hàm – cổ. Nên đầu 1.5 mm nếu bắn dày có thể ảnh hưởng nhiều hơn vì gần mạng lưới bạch huyết nông. Đầu 4.5 mm (SMAS) thường ít trực tiếp ảnh hưởng mao mạch bạch huyết nông, nhưng nếu năng lượng cao quá ngưỡng 1.2 J, số line quá dày thi phản ứng viêm lan tỏa vẫn làm tăng dịch kẽ. Tần suất làm thông thường là 1 lần mỗi 6-12 tháng. 

Điều quan trọng hơn là:

• Không làm trên nền mô đang viêm
• Không làm khi mặt đang giữ nước nhiều
• Không lặp lại dưới 3–6 tháng.
• Mức nhiệt an toàn là 40-42 độ C, không vượt quá 45 độ C. 

Nếu vượt quá các tiêu chuẩn an toàn này, thì điều gì sẽ xảy ra?

- Trong 1–7 ngày đầu:

• Tăng phản ứng viêm sinh lý
• Tăng dịch kẽ
• Có thể gây sưng nhẹ
• Tạm thời làm giảm lưu thông bạch huyết

Nếu thực hiện đúng mức, cơ thể sẽ tự phục hồi. Tuy nhiên, nếu:

• Năng lượng quá cao
• Bắn sai lớp
• Thực hiện quá dày hoặc quá thường xuyên

thì có thể dẫn đến: Tăng xơ hóa mô dưới da, giảm độ mềm mô kẽ, giảm tính linh hoạt của mao mạch bạch huyết. Mà hệ bạch huyết lại phụ thuộc vào độ mềm và tính đàn hồi của mô xung quanh để hoạt động hiệu quả.

2️⃣ RF (Radiofrequency) thì sao?

RF tạo nhiệt lan tỏa ở trung bì (khoảng 40–45°C). So với HIFU:

• Nhiệt nhẹ hơn
• Không tạo điểm đông tụ sâu
• Ít nguy cơ tổn thương mô sâu

Nếu sử dụng đúng: ở mức nhiệt 38-42 độ C, 5-10 phút/vùng và 1-2 lần/tháng là ngưỡng hợp lý để phù hợp với sinh lý hệ bạch huyết. 

• Có thể tăng tuần hoàn máu
• Hỗ trợ lưu thông dịch tạm thời

Nhưng nếu lạm dụng thì có thể dẫn đến: viêm mạn tính mức thấp, làm dày mô, giảm tính đàn hồi hệ bạch huyết

3️⃣ Vì sao nhiệt ảnh hưởng đến bạch huyết?

Hệ bạch huyết vùng mặt hoạt động dưới áp lực rất thấp (khoảng 20–30 mmHg). Nó phụ thuộc vào:

• Sự co bóp nhẹ của mô
• Độ mềm của mô kẽ
• Chênh lệch áp lực vi mô

Bất kỳ tác động nhiệt mạnh nào đều có thể:

• Làm tăng viêm
• Tăng dịch giàu protein
• Làm thay đổi cấu trúc mô tạm thời hoặc lâu dài

Nếu không có giai đoạn phục hồi phù hợp, mô có thể trở nên kém linh hoạt hơn. Do đó mức nhiệt an toàn cho mô khi sử dụng 2 loại máy này là bao nhiêu?

✅ Mức sinh lý – hỗ trợ tuần hoàn: 38–42°C

• Tăng tuần hoàn máu
• Tăng chuyển hóa nhẹ
• Không gây đông tụ protein
• Không tạo viêm sâu

Đây là mức phù hợp nếu mục tiêu là: săn nhẹ, tăng lưu thông, không làm quá tải hệ bạch huyết

⚠ Mức bắt đầu kích thích mạnh: 42–45°C

• Bắt đầu gây biến tính collagen nhẹ
• Có phản ứng viêm sinh lý
• Tăng dịch kẽ tạm thời.

❌ >45°C kéo dài

• Tăng viêm mô
• Tăng protein mô kẽ
• Nguy cơ xơ hóa nhẹ
• Hệ bạch huyết phải “dọn dẹp” nhiều hơn

Nếu làm thưa sẽ mô tự phục hồi

Nếu làm dày sẽ tăng tải bạch huyết.

4️⃣ Ai cần đặc biệt cẩn trọng?

• Người dễ phù mặt
• Người giữ nước nhiều buổi sáng
• Người suy giáp
• Người đã tiêm filler nhiều lần
• Người có tình trạng ứ trệ bạch huyết mạn tính

Với nhóm này, việc can thiệp nhiệt cần được cân nhắc kỹ.

HIFU và RF không phải là “xấu”. Nhưng dưới góc nhìn sinh lý học mô và bạch huyết: Mọi tác động nhiệt đều cần hiểu rõ nền mô, liều lượng và giai đoạn phục hồi. Làm đẹp không chỉ là làm da căng hơn. Làm đẹp đúng nghĩa là giữ cho mô khỏe và lưu thông tự nhiên.