Sau sinh mổ, cơ thể người mẹ đã trải qua những gì?

Ngay sau cuộc mổ, cơ thể bắt đầu quá trình lành thương. Đây là phản ứng tự nhiên để sửa chữa những mô vừa trải qua phẫu thuật.

Trong giai đoạn đầu, vùng bụng có thể đau, sưng, căng và nhạy cảm hơn. Dịch có thể tích tụ trong mô và phản ứng viêm tự nhiên của quá trình lành thương cũng khiến khu vực quanh vết mổ có cảm giác khó chịu.

Theo thời gian, cơ thể bắt đầu tạo collagen và tái cấu trúc các mô đang lành. Đường mổ bên ngoài có thể dần khô và đẹp hơn, nhưng những lớp mô phía dưới vẫn tiếp tục thay đổi và hồi phục trong nhiều tháng.

Đây là lý do có những mẹ nhìn bên ngoài thấy vết mổ đã ổn nhưng vẫn cảm nhận vùng bụng hoặc quanh sẹo căng, cứng, tê, giảm cảm giác hoặc kéo tức khi đứng lên, xoay người và vận động.

Không chỉ có vết mổ, cơ thể người mẹ còn phải phục hồi sau cả một thai kỳ. Tử cung dần co lại, hormone tiếp tục thay đổi, cơ thể điều chỉnh lượng dịch và người mẹ bắt đầu làm quen trở lại với việc đi lại, cúi người, đứng lên, bế con và thực hiện các hoạt động hằng ngày.

Trong khi đó, mẹ còn phải cho con bú hoặc chăm sóc em bé, thức đêm và ngủ không đủ giấc. Vì vậy, quá trình hồi phục sau sinh mổ không chỉ là câu chuyện của riêng một vết sẹo.

Chăm sóc sau sinh mổ cần đi theo từng giai đoạn

Ở giai đoạn đầu, ưu tiên quan trọng nhất vẫn là bảo vệ vết mổ, giữ vệ sinh, vận động theo hướng dẫn và theo dõi những dấu hiệu bất thường. Đây chưa phải thời điểm để vội vàng day, ấn hoặc tác động mạnh vào vùng sẹo.

Khi vết mổ và tình trạng sau phẫu thuật đã ổn định hơn, việc chăm sóc có thể từng bước chuyển sang phục hồi vận động, hỗ trợ quản lý phù và dịch mô khi phù hợp, giúp cơ thể dần trở lại với những hoạt động thường ngày.

Ở giai đoạn tiếp theo, khi mô đã đủ ổn định, việc chăm sóc sẹo và khả năng di động của các mô xung quanh mới có thể được quan tâm nhiều hơn. Nếu vùng sẹo còn căng, cứng hoặc gây khó chịu khi vận động, mẹ có thể cần được đánh giá để lựa chọn cách chăm sóc phù hợp thay vì tự day hoặc tác động mạnh vào sẹo.

Với những trường hợp có phù và dịch mô, dẫn lưu bạch huyết thủ công (MLD) cũng có thể được cân nhắc trong quá trình chăm sóc sau sinh mổ khi tình trạng sức khỏe và vết mổ đã phù hợp. Mục tiêu lúc này là hỗ trợ dịch mô, giúp những vùng đang sưng, căng hoặc nặng trở nên dễ chịu hơn, chứ không tác động trực tiếp mạnh vào vết mổ mới.

Kết luận

Phục hồi sau sinh mổ là một quá trình cần thời gian. Từ lành thương, giảm sưng và đau, tái cấu trúc mô, phục hồi vận động cho đến chăm sóc sẹo, mỗi giai đoạn đều có những nhu cầu khác nhau.

Vì vậy, mẹ không cần quá sốt ruột khi bên ngoài vết mổ đã lành nhưng cơ thể vẫn chưa hoàn toàn trở lại như trước. Hiểu cơ thể đang ở giai đoạn nào sẽ giúp mẹ lựa chọn cách chăm sóc phù hợp hơn và tránh tác động quá sớm vào những mô vẫn đang hồi phục.

Vết mổ chúng ta nhìn thấy chỉ dài vài centimet. Nhưng hành trình hồi phục phía dưới nó lớn hơn rất nhiều.

Tài liệu tham khảo

Cesarean Delivery – NCBI Bookshelf - Tham khảo các bước giải phẫu cơ bản của sinh mổ, từ tiếp cận thành bụng đến mở và đóng tử cung.

Wound Healing Phases – NCBI Bookshelf - Giải thích quá trình lành thương gồm cầm máu, viêm, tăng sinh và tái cấu trúc, trong đó remodeling tiếp tục sau khi bề mặt vết thương đã đóng.

Postpartum Care – NCBI Bookshelf - Tham khảo những thay đổi sinh lý và quá trình hồi phục của cơ thể trong giai đoạn hậu sản.